Atıktan servet çıkaran şehirler: Belediyeler atıkları ekonomiye kazandırıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi, belediyelerin hayata geçirdiği uygulamalarla her geçen gün daha da büyüyor. Türkiye genelinde belediyeler, "Sıfır Atık" vizyonu doğrultusunda hayata geçirdikleri projelerle çevre korumasını ekonomik kazançla buluşturuyor. Ambalaj atıklarının yeniden ham maddeye dönüştürülmesinden organik atıkların mama ve gübreye çevrilmesine kadar pek çok uygulama, hem doğal kaynakların korunmasına hem de kamu bütçesine önemli katkı sağlıyor.

100 KİŞİNİN YAPACAĞI İŞİ 15 KİŞİ YAPIYOR

İstanbul Pendik'te kurulan Türkiye'nin ilk tam otomatik ambalaj atığı toplama ve ayırma tesisi, geri dönüşüm teknolojilerinde önemli bir adım olarak dikkat çekiyor. Yüzde 100 yerli mühendislik ürünü olan tesis, yüksek teknolojili otomasyon sistemi sayesinde normal şartlarda yaklaşık 100 kişinin yapacağı işi yalnızca 15 kişilik bir ekiple gerçekleştirebiliyor. Pendik Belediyesi tarafından hayata geçirilen tesis, faaliyete geçtiği günden bu yana 89 bin 150 ton ambalaj atığını geri dönüştürdü. Böylelikle yaklaşık 378 bin 84 MWh enerji, 1,7 milyon metreküp su ve 293 bin varil petrol tasarrufu sağlandı.

ATIKLAR MAMA VE GÜBRE OLUYOR

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi organik atıkları sosyal faydaya dönüştüren projeleriyle öne çıkıyor. Kentte yürütülen "Mama Projesi" kapsamında kamu kurumları, oteller ve marketlerden toplanan yemek atıkları özel tesislerde işleniyor. Buradaki atıklar, katkı maddesi içermeyen ve yüksek protein değerine sahip pellet mamalara dönüştürülerek sokak hayvanlarının beslenmesinde kullanılıyor. Böylece hem hazır mama maliyetleri düşürülüyor hem de gıda israfının önüne geçiliyor. Belediyenin bir diğer uygulaması olan "Kompost Projesi" kapsamında ise semt pazarlarından toplanan meyve ve sebze atıkları 24 saatlik ısıl işlemden geçirilerek organik gübreye dönüştürülüyor. Elde edilen gübreler, engelli bireyler, yaşlı vatandaşlar ve şehit ailelerine tahsis edilen hobi bahçelerinde ücretsiz olarak kullanılıyor. Tokat'ın Zile ilçesinde ise geri dönüşüm çalışmaları yerel kültürle birleştirildi. Zile Belediyesi tarafından başlatılan "Pet Şişeni Getir, Pekmezini Götür" kampanyasıyla vatandaşların geri dönüşüme katılımı teşvik ediliyor. Özellikle öğrencilerin çevre bilinci kazanmasını amaçlayan proje kapsamında getirilen plastik şişeler karşılığında yöresel pekmez veriliyor.

FİDANLA ÖDÜLLENDİRİLEN GERİ DÖNÜŞÜM

Samsun'un Ladik ilçesinde yürütülen "Atığını Getir Fidanını Götür" projesi de doğa dostu uygulamalardan biri olarak öne çıkıyor. Proje kapsamında vatandaşların getirdiği geri dönüştürülebilir atıklar karşılığında fidan dağıtılıyor. Uygulama sayesinde yalnızca 5 ay içinde 4,2 ton atık toplanırken, çok sayıda fidanın toprakla buluşması sağlandı. Bursa'nın İnegöl ilçesinde ise geri dönüşüm çalışmaları daha geniş bir organizasyonla yürütülüyor. İlçedeki 116 mahallenin tamamını kapsayan sistemli toplama ağı sayesinde son üç yılda 12 bin 410 ton geri kazanılabilir atık toplandı. Yapılan çalışmalar sonucunda 4 milyon 250 bin TL'lik ekonomik tasarruf elde edilirken, yaklaşık 28 bin 883 ağacın kesilmesi önlenmiş oldu.