Darphane-i Amire’de yeni dönem: Osmanlı’nın üretim üssü şimdi kültür merkezi

Osmanlı Devleti'nin para basım faaliyetlerine ev sahipliği yapan ve temelleri 1727 yılına dayanan Darphane-i Âmire, Sultan II. Mahmud dönemindeki genişletme çalışmalarıyla bugünkü görünümünü kazandı. Uzun yıllar bakımsız kalan 17 bin metrekarelik tarihi yerleşke, Topkapı Sarayı'nın 2019'da Millî Saraylar'a devrinin ardından ayağa kaldırıldı. İhtisas müzeciliği konseptiyle dönüştürülen adada; Porselen, Hüsn-i Hat, Esliha-i Hümâyun, Harita ile Darphane ve Endüstri Araçları adıyla kurulan 5 ayrı müzede, 7. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan 10 bini aşkın eşsiz eser ziyaretçilere açılacak.

ZİYARET EDECEK MÜZELER PAZAR GÜNÜ HALKA AÇILACAK

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Cumartesi günü saat 14.00'da ziyaret edeceğini ve müzelerin Pazar günüyse kamuoyuna ziyarete açılacağına belirten Milli Saraylar Başkanı Dr. Yasin Yıldız konuşmasında şu ifadeleri kullandı, "Yerli ve yabancı ziyaretçilerimize, Topkapı giriş biletine ek bir bilet talep etmeden, normal ziyaretçi biletiyle bu imkânı sunacağız. Ayrıca çalışmalarımızda çok sayıda yabancı küratörle de iş birliği yaptık. Japonya'nın çok değerli bir prensesi var; kendisi sık sık ülkemizi ziyaret eder. Tabii ki resmi bir temas olmadı ancak burayı ziyaret ettiklerinde naçizane fikirlerini aldık ve çok önemli katkıları oldu, kendisine de buradan teşekkür ediyorum."

"MİLLİ SARAYLARIN BÜNYESİNDE TAŞINABİLİR 375 BİN ESER VAR"

"Arkadaşlar, Milli Sarayların envanterinde taşınabilir olarak toplam 375 bin eser bulunuyor. Bu noktada dünyadaki aklınıza gelebilecek bütün müzelerle yarışabileceğimizi rahatlıkla ifade edebilirim. Bu eserlerin 240 bin kadarı sergileniyor. Bir miktarı bölge müzelerimizde ve yakın zamanda açılacak olan müzede; bu noktada uluslararası alanda kabul edilebilir şartları sağlamış oluyoruz. Biz bu açıdan Darphane Müzeleriyle yarışabilecek bir seviyeye ulaştığımızı görüyoruz."

PORSELEN MÜZESI: 7 ASIRLIK SOFRA KÜLTÜRÜ

Darphane-i Âmire'nin 13 numaralı yapısında yer alan Porselen Müzesi, 19 sergi salonundan oluşuyor. 13. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan geniş koleksiyon; Çin, Japonya, Almanya, Avusturya ve Fransa gibi dünya porseleninin önemli merkezlerinin yanı sıra Osmanlı saraylarının sofra ve sunum kültürünü yansıtıyor. Koleksiyonun en büyük ilgi çeken parçalarından biri ise Vietnam'ın Chu Dau atölyelerinde 1450 yılında üretilen, kadın zanaatkar Bui'nin imzasını ve üretim tarihini taşıyan 576 yıllık Annam Vazosu oluyor.

HÜSN-I HAT MÜZESİ: OSMANLI'NIN KALEM VE YAZI MİRASI

2 ve 4 numaralı yapılarda kurulan Hüsn-i Hat Müzesi, yaklaşık 2 bin eserlik seçkisiyle hat sanatının önde gelen ustalarını aynı galeriye taşıyor. Şeyh Hamdullah, Ahmed Karahisârî, Hafız Osman, Yesârîzâde Mustafa İzzet, Kazasker Mustafa İzzet ve Mehmed Şevki Efendi gibi usta isimlerin Mushaf-ı Şerif nüshaları, hilyeleri, ferman ve beratları sergileniyor. 15. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan bu gelenek; hokka, kamış kalem, makta ve mühre gibi hat araçlarının yanı sıra hattat padişahların eserleriyle gözler önüne seriliyor.

ESLİHA-I HÜMÂYUN MÜZESİ: ASKERİ TARİHİN HAZİNESİ

Çarkhane, Makinehane ve Sikkehane binalarında hazırlanan Esliha-i Hümâyun Müzesi, 7. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına uzanan yaklaşık 2 bin 500 parçalık askeri mirası kapsıyor. Osmanlı padişahları ve devlet adamlarına ait kılıçlar, zırhlar, kalkanlar ve tüfeklerin yanı sıra Emevî, Abbâsî, Memlûk, İran, Hint, Avrupa ve Japon kültürlerine ait nadide savaş aletleri ve teçhizatlar bu müzede ziyaretçilerle buluşuyor.

DARPHANE MÜZESİ: PARA BASIMININ TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ

Osmanlı Devleti'nin para üretim geçmişini belgeleyen yaklaşık 500 eser, özgün mekanında korunan makinelerle bu müzede sergileniyor. 19. yüzyıla ait presler, tornalar, kalıp hazırlama mekanizmaları, çekiçler, gravür ekipmanları ve metal işleme araçları Osmanlı sanayisindeki teknolojik dönüşümü gözler önüne seriyor. Yerli ve yabancı ustaların geliştirdiği bu makinelerin yanı sıra sikkeler, kasalar ve fırınlar, interaktif dijital içeriklerle desteklenerek para basım süreçlerini ziyaretçilere aktarıyor.

HARİTA MÜZESI: PÎRÎ REİS'TEN MODERN HARİTACILIĞA

1 numaralı yapıda yer alan Harita Müzesi, yaklaşık 400 metrekarelik alanda ve 6 sergi salonunda Osmanlı coğrafya bilgisinin gelişimini yansıtıyor. Pîrî Reis'in 1513 ve 1528 tarihli dünya haritaları ile Kitâb-ı Bahriye'nin başat referans olduğu müzede; portolanlar, seyir planları, şehir krokileri, İstanbul gravürleri ve kabartma haritalar yer alıyor. Ayrıca 18. ve 19. yüzyıllarda mühendishânelerin kurulmasıyla gelişen modern haritacılık anlayışı da teknik planlar ve askerî eğitimde kullanılan üç boyutlu haritalar eşliğinde anlatılıyor.