İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tugay: İklim mücadelesinde en güçlü adımı yerel yönetimler atabilir

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Dr. Cemil Tugay, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da düzenlenen "İklim Eylemi İçin Yerel Diyaloglar" paneline katıldı. Moderatörlüğünü ICLEI Avrupa Politika ve Savunuculuk Birimi Sorumlusu Gökşen Şahin'in yürüttüğü panelde; İsviçre İklim İçin Gençlik (YOUNGO üyesi) ve UCL İnovasyon ve Kamu Amacı Enstitüsü Araştırma Görevlisi Anna Kurth ile Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar da konuşmacı olarak yer aldı. Yerel yönetimlerin iklim mücadelesindeki rolünün ve yurttaş katılımının ele alındığı panelde Tugay, sağlıklı ve yaşanabilir kentler için iklim politikalarının önemini anlatarak İzmir'de hayata geçirdikleri katılımcı modelleri paylaştı.

"HİÇBİR İKLİM EYLEM PLANI YURTTAŞ KATILIMI OLAMADAN HAYATA GEÇEMEZ"

İzmir'de oluşturulan İklim Yurttaş Meclisi'nin çalışma yöntemini aktaran Tugay, iklim politikalarının yurttaşların gündelik yaşamda karşılaştığı sorunlardan hareketle şekillendirilmesi gerektiğini söyledi. İklim krizinin etkilerinin herkes tarafından hissedildiğini ancak her zaman doğru tanımlanamadığını belirten Tugay, şu değerlendirmelerde bulundu:

"İklim krizi hepimizin yaşadığı bir gerçek ve bunun etkilerini vatandaşlarımız günlük hayatlarında sürekli hissediyorlar. Bu meseleyi uluslararası, ulusal, şehir ve vatandaş düzeylerinde bir bütün olarak ele almamız gerekiyor. İşin doğrudan muhatabı insanlardır. Hiçbir iklim eylem planı, vatandaşların katılımı olmadan doğru şekilde hayata geçirilemez."

İZMİR'DE İKLİM İÇİN VATANDAŞ KONSEYİ OLUŞTURULDU

İzmir İklim Yurttaş Meclisi'nin kuruluş sürecine değinen Tugay, "İzmir'de iklim için bir vatandaş konseyi oluşturduk. 10 bin kişiye SMS gönderdik ve başvuranlar arasından kura yöntemiyle 50 kişi belirledik. Ardından kendilerine günlük hayatta yaşadıkları sorunları sorduk; sonuçta oldukça değerli veriler elde ettik" dedi. Yurttaşların özellikle sıcaklık, sosyal donatı alanları, su, gıda ve enerji konularında ciddi sıkıntılar yaşadığını ve bu sorunların her geçen gün arttığını vurguladı.

"YEREL COP TOPLANTILARI DEVAM ETMELİ"

İzmir'in yanı sıra farklı kentlerde de yerel iklim toplantıları düzenlendiğini hatırlatan Tugay, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği çatısı altında gerçekleştirilen Yerel COP ve Town Hall COP buluşmalarının önemine değindi. Bu toplantıların, yerel yönetimlerin gözden kaçırabildiği ayrıntıları gün yüzüne çıkardığını söyleyen Tugay, şöyle devam etti:

"Yurttaşların bu sürece katılımı, yerel yönetimlerin ve hükümetlerin göremediği detayları ortaya koyuyor. İnsanların iklim krizinden günlük yaşamda nasıl etkilendiğini yerinde değerlendirerek buna uygun planlar yapmalıyız. Yerel iklim toplantıları tek seferlik etkinlikler olarak kalmamalı; kentlerin iklim eylem planları düzenli olarak izlenmeli ve sonuçları değerlendirilmelidir.

Şehirlerimizin iklim eylem planlarını hazırlarken katmanlarını doğru tanımlamalıyız. Bir yandan karbon emisyonunu azaltmak için bir azaltım programı uygulamamız, diğer yandan her yıl daha da şiddetlenen iklim krizine karşı adaptasyon (uyum) çalışmaları yapmamız gerekiyor. Kuraklık, orman yangınları ve sıcak hava dalgalarından daha fazla etkilenen kesimlere öncelik vermeliyiz. İklim krizinin mağduru olan insanları saptayıp onlara yönelik öncelikli adımlar atmak zorundayız."

"ÇİFTÇİLERİN YAŞAYACAĞI YOKSULLUK ÖNGÖRÜLMELİ"

İklim eylem planlarının sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, özel sektör ve yurttaşların ortak katılımıyla hazırlanması gerektiğini dile getiren Tugay, yeşil alanların, su kaynaklarının ve ormanların korunmasında ortak aklın hayati olduğunu belirtti. İklim krizinin tarımsal üretime etkilerine de dikkat çeken Tugay, şunları kaydetti:

"Kırsal bölgelerde bir yandan tarımsal faaliyetler sürdürülürken ürün veriminin düşmemesi ve suyun verimli kullanılması sağlanmalıdır. Uygunsuz iklim koşullarından kaynaklı tarımsal üretim kayıpları ile çiftçilerin yaşayabileceği olası yoksulluk şimdiden öngörülmeli ve buna yönelik planlar hayata geçirilmelidir."

Kentler arası deneyim paylaşımının kritik olduğunu vurgulayan Tugay, Sağlıklı Kentler Birliği ve ICLEI gibi önemli ortaklarla çalışarak yerel COP'ları daha verimli hâle getirmeyi ve edinilen tecrübeleri diğer şehirlere taşımayı hedeflediklerini ifade etti.

"İKLİM KRİZİNİN ETKİLERİ GİDEREK AĞIRLAŞIYOR"

Belediye başkanlarının iklim yatırımları nedeniyle seçmen desteği alıp alamayacağına ilişkin bir soruyu yanıtlayan Tugay, iklim krizinin zaman zaman günlük sorunların gerisinde kalabildiğini, ancak etkilerinin giderek ağırlaştığını belirtti:

"İnsanların gündeminde trafik, çevre sorunları ve sosyal donatı eksikliği gibi daha acil günlük meseleler var. Ancak aşırı yağışlar ya da yaz sıcaklıkları gibi durumlarda iklim krizinin etkilerini çok daha şiddetli hissediyorlar. İklim krizi biraz sinsi bir süreç; insanların tam olarak adını koyamadığı, karmaşık bir yapısı var."

"İKLİM MÜCADELESİNDE YEREL YÖNETİMLER ÖNCÜ ROL ÜSTLENİYOR"

Belediye başkanlarının iklim kriziyle mücadelede önemli bir sorumluluk taşıdığını ancak bu yükü tek başlarına sırtlayamayacaklarını yineleyen Tugay, ulusal politikaların, uluslararası finansmanın ve yerel yönetimler arası iş birliğinin şart olduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

"Ben bir belediye başkanı olarak geleceğe dair o sorumluluğu sonuna kadar hissediyor ve hiçbir şeyi ihmal etmeden çalışmamız gerektiğini düşünüyorum. Ancak yerel yönetimlerin her şeyi tek başına halletme imkânı yok. Çok zor bir noktada olsak da sorumluluğumuz çok büyük. İklim kriziyle mücadelede en güçlü adımları yine yerel yönetimler atabiliyor. Bu nedenle yerel yönetimlerin birbiriyle iş birliği yapması, deneyimlerini paylaşması ve başta gençler ile çocuklar olmak üzere toplumun tüm katmanlarını bu sürece dâhil etmesi hayati bir gerçektir."