Kamu iktisadi teşebbüsleri nedir? Kamu iktisadi teşebbüsü kuruluşlarına örnekler
Kamu işletmesi kavram olarak ülkeler arası farklılık göstermektedir. Kısaca KİT olarak belirtilen Kamu İktisadi Teşebbüsleri, karşımıza gündelik yaşamda sık çıkan kavramlardan bir tanesidir. Kamu iktisadi teşebbüsleri, Teşebbüsler Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmaktadır. Ülkemizde Kamu İktisadi Teşebbüsleri adı altında kurulan; Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (DMO), Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü gibi pek çok sayıda kuruluştan söz etmek mümkündür. Peki, Kamu İktisadi Teşebbüsleri nedir? İşte cevabı…
KiT, yaygın olarak duyduğumuz bir kavram olsa da, ülkemizdeki kurumlardan hangilerinin Kamu İktisadi Teşebbüsleri statüsüne sahip olduğu net olarak bilinmemektedir. Kamusal kaynaklara paralel olarak ekonomik alanda faaliyetler gösteren KİT'ler, hükümetin ticari faaliyetlerini üstelenen tüzel kişiliğe sahiptirler.
KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ NEDİR?
Cumhurbaşkanı tarafından kurulan teşebbüslerin sorumlulukları sermeyeler ile sınırlı olup, Yönetim Kurulu, teşebbüsün yetki ve sorumluluğunu taşıyan karar organıdır. Kamu İktisadi Teşebbüsü kavramı, uluslararası alanda değişmekle birlikte KİT'ler kamu iktisadi kuruluşları ve iktisadi devlet teşekkülleri olarak iki gruba ayrılmıştır. Sermayesinin hepsi devletin kontrolü altında olan ve iktisadi açıdan ticari hususlara göre faaliyet gösterenlere Kamu İktisadi Teşebbüsleri adı verilmektedir.
Kamu iktisadi Teşebbüsleri devletlerin siyasi ve ekonomik olarak kazandıkları gücün korunması amacı ile kurulmuşlardır. Kamu İktisadi Teşebbüslerinin kurulmasında ekonomik, sosyal, ve mali nedenler söz konusudur. Çünkü KİT'ler söz konusu olduğunda ekonomik açıdan büyük maliyelere gerek olduğunu ve büyük organizasyonlara ihtiyacın olduğunu belirtmek mümkündür. Kamu İktisadi Kuruluşları ekonomik denge ve kalkınmanın mümkün olabilmesi adına siyasi açıdan bir denge unsuru olarak nitelendirilmektedir.
KAMU İKTİSADİ TEŞEBÜSLERİNE ÖRNEK
Son dönemde KİT kuruluşlarının sayısında bir azalma söz konusudur. Ancak buna rağmen Kamu İktisadi Teşebbüsleri, meydana getirdikleri icraatlar ile önlemini almaktadırlar.
"Türkiye'nin ilk kamu iktisadi teşebbüsü 1863 yılında Mithat Paşa döneminde gerçekleşmiştir." İlk etapta Memleket Sandıkları" adı ile ön plana çıkmış, ilerleyen yıllarda ise Ziraat Bankası ismini almıştır. İşte ülkemizde mevcut olan KİT kuruluşlarına şu örnekleri verebiliriz;
- Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü
- Toprak Mahsulleri Ofisi
- Elektrik üretim A.Ş
- Türkiye Petrolleri A.O.
- Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü
- Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş.
- Toprak Mahsulleri Ofisi
- Türkiye Taşkömürü
- Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü
- Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü
- Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü
- Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü
- Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü
EN SON HABERLER
- 1 Siber zorbalığa karşı seferberlik
- 2 Suç örgütünün kara para ağına operasyon
- 3 Dünya havacılık tarihinde bir ilk: Türkiye’nin ilk insansız savaş uçağı KIZILELMA envantere girdi
- 4 SON DAKİKA: Gram altın adeta çakıldı: O tarihten bu yana en düşük seviyede!
- 5 Güllü dosyasında 38 saniyelik internet detayı! Tuğyan ve Kervan arasında kan donduran mesajlaşma: ‘İşte onları silmen lazım’
- 6 SON DAKİKA HAVA DURUMU… Meteoroloji uyardı: İstanbul’da fırtına alarmı!
- 7 Nuriye’nin katillerine müebbet istemi
- 8 Rektörün eşi kurtarılamadı
- 9 Yemek siparişi bahanesiyle 430 bin lirayı gasp ettiler
- 10 Sigara külü kavgası cinayetle bitti