Kocaeli’den dünyaya çevre vizyonu

Sanayi, üretim ve liman faaliyetleriyle Türkiye ekonomisinin önemli merkezlerinden biri olan Kocaeli, İzmit Körfezi'nin ekolojik geleceğini korumak için kapsamlı çevre yatırımları gerçekleştiriyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, deniz tabanındaki kirliliğin temizlenmesinden atık suların ileri biyolojik yöntemlerle arıtılmasına, deniz denetimlerinden biyolojik çeşitliliğin desteklenmesine kadar birçok alanda çalışmalar yürütüyor. Bu dönüşümün merkezinde ise İzmit Körfezi Doğu Baseni Dip Çamuru Temizleme Projesi yer alıyor.

3,8 MİLYON METREKÜP DİP ÇAMURU TEMİZLENECEK
Marmara Denizi'nde yaşanan müsilaj sorununun ardından hız kazanan proje, deniz tabanında yıllar içinde biriken kirliliğin giderilmesini amaçlıyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı iş birliğinde Mayıs 2023'te başlatılan proje kapsamında, İzmit Körfezi'nin doğu basenindeki 468 hektarlık alanda yaklaşık 3,8 milyon metreküp dip çamurunun temizlenmesi hedefleniyor. İlk iki etapta 225 hektarlık alan temizlenerek yaklaşık 2,4 milyon metreküp dip çamuru deniz tabanından çıkarıldı. Yaklaşık 160 bin kamyon dolusu çamura karşılık gelen bu miktar, projenin büyüklüğünü ortaya koyuyor. Eylül 2026'da başlayan üçüncü etapta ise 15 hektarlık alandan 130 bin metreküp dip çamuru çıkarılarak bertaraf edildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un dünyanın en büyük çevre ve doğa koruma projelerinden biri olarak nitelendirdiği çalışma, Marmara Denizi'nin korunması açısından da önem taşıyor.

DENİZDE YAŞAM CANLANIYOR
Özel tarama gemileriyle deniz tabanından çıkarılan çamur, boru hatlarıyla kıyıdaki şantiye alanına taşınıyor. Susuzlaştırılan malzeme, uygun depolama ve bertaraf işlemlerinden geçiriliyor. Projenin ekolojik etkileri ise bilimsel araştırmalarla takip ediliyor. İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi ile yürütülen çalışmalarda, temizlenen bölgelerde deniz çayırları, deniz yıldızları ve deniz patlıcanları gibi canlıların yeniden görülmesi, Körfez'deki doğal yaşamın iyileşmesine yönelik önemli göstergeler arasında yer alıyor.

ATIK SU ARITMADA BÜYÜK DÖNÜŞÜM
Kocaeli'nin çevre vizyonu yalnızca mevcut kirliliği temizlemekle sınırlı kalmıyor. Yeni kirliliğin önlenmesi amacıyla ileri biyolojik atık su arıtma yatırımları da sürdürülüyor. Kent genelindeki 23 atık su arıtma tesisinin 21'i ileri biyolojik arıtma sistemiyle çalışıyor. İSU Genel Müdürlüğü tesislerinde 2025 yılında 177,5 milyon metreküpün üzerinde atık su arıtıldı. Mevcut arıtma kapasitesinin yüzde 73'ünü oluşturan ileri biyolojik arıtma oranının, Körfez ve Yeniköy tesislerindeki yatırımlarla yüzde 100'e çıkarılması hedefleniyor. İki tesisin günlük toplam kapasitesinin de 115 bin 800 metreküpten 280 bin metreküpe yükseltilmesi planlanıyor. Su kaynaklarının verimli kullanılması amacıyla 2015'ten bu yana yaklaşık 160,2 milyon metreküp atık su geri kazanıldı. 2025 yılında kullanılan 18,26 milyon metreküp geri kazanım suyunun 17,94 milyon metreküpü sanayide değerlendirildi. Böylece sanayide kullanılan suyun yaklaşık yüzde 38'i geri kazanım suyundan karşılandı.

60 BİN YAVRU BALIK DENİZLE BULUŞTU
Körfez'deki biyolojik çeşitliliğin güçlendirilmesi amacıyla balıklandırma ve yapay resif projeleri de hayata geçiriliyor. 2017 yılında başlatılan Balıklandırma Projesi kapsamında bugüne kadar 60 bin yavru balık denize bırakıldı. Levrek, çipura ve kalkanın yanı sıra nesli tehlike altındaki mersin balığı da çalışmalara dahil edildi. Deniz canlılarına yeni yaşam alanları oluşturmak amacıyla 300 yapay resif denize yerleştirildi. Bu çalışmalarla balık popülasyonunun artırılması ve deniz ekosisteminin desteklenmesi hedefleniyor.

KÖRFEZ'DE KESİNTİSİZ DENETİM
Gemi kaynaklı kirliliğin önlenmesi amacıyla İzmit Körfezi'nde düzenli denetimler gerçekleştiriliyor. Bu kapsamda 2025 yılında 4 bin 581 gemiden atık alınırken 22 bin 416 metreküpün üzerinde sıvı atık ve yaklaşık 418 ton tehlikeli atık toplanarak bertaraf süreçlerine gönderildi. Derelere yerleştirilen bariyerler, deniz süpürgeleri ve amfibi araçlarla katı atıkların denize ulaşması önleniyor. Kıyı ve deniz yüzeyinde sürdürülen temizlik çalışmaları kapsamında 2025 yılında toplam 16 bin 735 kilogram atık denizden uzaklaştırıldı.

KOCAELİ'NİN ÇEVRE VİZYONU COP31'DE
Dip çamurunun temizlenmesi, ileri biyolojik arıtma yatırımları, suyun geri kazanımı ve deniz yaşamının korunması, Kocaeli'nin sürdürülebilir çevre politikalarının temelini oluşturuyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, İzmit Körfezi'nde yürüttüğü çalışmaları COP31'de uluslararası kamuoyuyla paylaşarak yerel yönetimlerin çevre ve iklim mücadelesindeki rolüne dikkat çekiyor. Sanayi ve üretimin yoğun olduğu kentlerde ekonomik gelişim ile ekolojik korumanın birlikte yürütülebileceğini gösteren çalışmalar, gelecek nesillere daha sağlıklı bir ekosistem bırakmayı hedefliyor.