Pnömatik Nedir? Pnömatik Hangi Alanlarda Kullanılır, Ne İşe Yarar?

Kökeni "pneuma" olan pnömatik sözcüğünün ne anlama geldiği sıklıkla araştırılır. Dolayısıyla "Pnömatik nedir, ne işe yarar?" diyen kişilere, bu sözcüğün anlamı ve ilişkili olduğu kavramlar çerçevesinde yanıt verilmelidir. Pnömatik sözcüğünün ilişkili olduğu temel kavram da "Pnömatik sistem nasıl çalışır?" sorusunun yanıtlanmasıyla açıklanabilir. Ardından bu sistemlerin aktif bir şekilde kullanıldığı yerler, "Pnömatik hangi alanlarda kullanılır?" sorusuna yanıt olarak sunulabilir.

Pnömatik Nedir, Ne İşe Yarar?

Eski Yunancada "nefes, rüzgar" anlamına geldiği bilinen "pneuma" sözcüğünden türetilen pnömatik, basınçlı hava ile çalışan sistemleri ifade eder. Aynı zamanda bu kavram, basınçlı hava veya gazla çalıştığı bilinen pnömatik sistemlerin kontrol ve hareket mekanizmalarını inceleyen mühendislik dalı olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla pnömatik, temelde gaz basıncını mekanik harekete çevirme konusunda rol oynayan uygulamalar ile eğitimleri içeren bir bilimdir. Endüstriyel bir bilim dalı olduğu söylenebilen pnömatik sayesinde pozitif hava basıncı ile çalışan sistemler, vakum ve devre elemanları incelenir. Bununla birlikte pnömatik sistemler söz konusu olduğu zaman devreye giren diğer alanlar aşağıdaki gibidir;

• Gaz dinamiği
• Mekanik kontrol tekniği
• Termodinamik

Pnömatik Sistem Nasıl Çalışır?

Pnömatik adı verilen endüstriyel bilim dalının kapsamının anlaşılır kılınması için pnömatik sistemlerin özelliklerinden de söz edilmelidir. Aktif bir şekilde çalışması için sıkıştırılmış hava şeklinde depolanan enerjiyi kullanan araçlar, pnömatik sistemler olarak adlandırılır. Dolayısıyla bu sistemlerin temel çalışma tekniği, basınçlı havanın depolanmasıdır. Pnömatik araçların çalışması için ihtiyaç duyulan bu hava ise basınçlı bir kompresörden karşılanır. Yani pnömatik aygıtlara enerji kaynağı olan basınçlı kompresörler, havayı sıkıştırmak suretiyle sağlam bir hava tankında muhafaza eder.

Pnömatik sistemlerin hangi gazlarla çalıştığı da sıklıkla araştırılır. Bu sistemlerin çalışmasında temel olarak ortam havasının kullanıldığı söylenebilir. Yine belli başlı durumlarda bağımsız ortamlarda yer alan pnömatik sistemlerin çalışmasında karbondioksit ve nitrojen gibi gazların kullanıldığı görülür. Bununla birlikte saf oksijen son derece tehlikeli ve yanıcı bir madde olduğu için genelde pnömatik sistemlerde tercih edilmeyen gazlardandır.

Pnömatik Sistemlerin Avantajları Nelerdir?

Pnömatik bilim dalı sayesinde gelişen teknolojiyle birlikte pnömatik sistemlerin çalışma teknikleri de geliştirilir. Dolayısıyla pnömatik sistemlerin avantajları, basınçlı havanın bir enerji kaynağına dönüştürülmesi dikkate alınarak açıklanabilir. Bu bağlamda pnömatik sistemlerin avantajları aşağıdaki gibidir;

• Endüstriyel sistemlerin var olduğu alanların neredeyse her birinde bu aygıtlar kullanılabilir.
• Basınçlı havanın üretilmesi ve depolanması kolay olarak nitelendirilir.
• Çalışma hızı yüksek olan bu sistemlerin, sıcaklığa karşı hassas olmadığı bilinir.
• Temiz bir sistem olarak bilinen pnömatik aygıtların geri dönüş hattı mevcut değildir.
• Bu aygıtların aşırı yükleme güvenliğinin sağlanması da kolaydır.

Pnömatik Hangi Alanlarda Kullanılır?

Pnömatik sistemler, elektrik ve soğutma ya da ısıtma tesisatlarında olduğu gibi basınçlı hava tesisatı oluşturularak kullanılabilir. Bununla birlikte endüstri alanında pnömatik sistemlerin avantajları sayesinde yaygın olarak kullanıldığı görülür. Pnömatik sistemlerin sıklıkla kullanıldığı alanlar ise şu şekilde sıralanabilir;

• Temizlik işlemleri
• Boyama işlemleri
• Robotik uygulamalar ve otomasyon
• CNC (tam otomatik) makineler
• Ambalaj ve dolum makineleri
• Tekstil alanı
• Montaj hatları
• Denizcilik endüstrisi
• Motorlu araçlar