Tan Yeşilada

Sizlerle çok mühim bir sanat olayını paylaşacağım. New York'ta bulunan dünyanın en zengin müzelerinden olan Metropolitan Sanat Müzesinin (MET) İslam Eserleri Bölümü'nde açılan iki yeni Osmanlı sanat galerisine Koç ailesinin adı verildi. Şüphesiz mühim bir olay. Tüm gazetelerimizin sanat sayfalarında haklı bir gurur olarak yer aldı. Koç ailesi müzeye 10 milyon dolar bağışlayarak adını iki sergi salonuna vermeye hak kazandı. Ağlasam mı, yoksa gülsem mi bilemedim.

Madalyonun bir yüzü

Metropolitan Sanat Müzesi yılda 5 milyonun üzerinde ziyaretçisiyle dünyanın ziyaretçi sayısı bakımından üç büyük müzesi arasında. Bütçe rakamları ise ziyaretçi sayısını geride bırakacak kadar etkileyici. Müzenin geçtiğimiz yıl düzenlediği Picasso sergisi ise dünyada en çok ziyaret edilen 5 sergi arasında. Müze bünyesinde oluşturulan İslam eserleri sergisi çok önemli.

Koç ailesinin adını verdiği iki galeri de İslam Eserleri Bölümünde yer alıyor. Birincisi ''İstanbul'un Osmanlıları'' (Ottomans of Istanbul), ikincisi ise ''Büyük Osmanlı Dünyası'' (The Greater Ottoman World). Birinci galeride Kanuni Sultan Süleyman dönemine ait el yazmaları, çiniler ve çeşitli dekoratif objeler sergileniyor. İkinci galeride ise Osmanlı dönemine ait kilimler, zırhlar, çiniler gibi çeşitli eserler yer alıyor.
Koleksiyonun itinayla oluşturulduğu aşikâr. Eserlerin sergilenmesi ise insanı büyülüyor. İçeride farklı bir dünya oluşturulmuş, bir Türk olarak sanatımız ile gurur duymamanız mümkün değil. Ancak bir de madalyonun öteki yüzü var;

Madalyonun arka yüzü

Metropolitan Sanat Müzesi bünyesinde bulunan İslam Eserleri Bölümünde yaklaşık 12 bin eser bulunuyor. Bir düşünün 12 bin kaçak eser. Buradan bakılınca etkileyici bir rakam. Bu bölüm 1975 yılında kuruluyor ancak 2003 yılının başlarında restorasyon nedeniyle kapatılıyor!!! Ne restorasyonmuş ki tam 8 yıl sürüyor. Tabi söz konusu olayı 11 Eylül saldırıları sonrası tüm dünyada oluşan İslam karşıtı görüşe mâl etmek haksızlık olabilir. Ancak saldırıların neredeyse hemen ardından kepenkleri indiren İslam Eserleri Bölümü'nün tam 8 yıl kapalı kalması manidar.

Osmanlı eserlerine gelecek olursak, tek kelimeyle etkileyici! Etkileyici olan eserlerden öte onca eserin ruhumuz duymadan ülkemizden kaçırılmış olması. Biz daha Muhteşem Yüzyıl dizisini izleye duralım, elin müzesi Süleyman'ın tuğrasını duvarlarına assın. Bizim eserlerimizin, müzenin kalıcı koleksiyonu arasında olması beni üzdü. Başka bir deyişle müzenin malı olması. Ben aval aval bakarken güvenlik görevlisi gevrek gevrek güler gibiydi. Bak senin ceddin burada yatıyor diye.

Gelelim Koç'a

Bu şahane serginin bulunduğu salonun adı tahmin edebileceğiniz üzere ''Koç Ailesi''. Kaçırılan onca eserin finansmanı bizler tarafından yapılmış durumda, ilginç. Konu Metropolitan olunca bonkör davranan aile, Türkiye'de ne hikmetse nekes bir tutum sergiliyor. Bu tutum sonrasında Türkiye'nin en çok ziyaret edilen sanat müzesi olan İstanbul Modern, ziyaretçi sayısı bakımından dünya listelerine 22. Sıradan giriyor ama sondan.

Bu elim tablo karşısında İstanbullardan beni arayarak sergiyi soran dostlarıma ne diyebilirim;''Sergi Koç gibi olmuş!''

Tan.yesilada@gmail.com