MEVLÜT TEZEL

İstanbul İnternet Kafeciler Esnaf Odası, TikTok'un kapatılması için suç duyurusunda bulundu.
Gerekçe: Kamu güvenliği ile çocukların üstün yararı açısından ciddi tehdit.
Benim çocukluğumda atari salonları, gençliğimde de internet kafeleri kapatılsın isteniyordu!
Yıllarca çocuklara "Klavyeye vurma" diye kızan esnafın, TikTok'a suç duyurusu bulunması ironik olmuş!
TikTok kapanınca çocukların tekrar internet kafelere mi döneceklerini düşünüyorlar!
"İnternet kafe mi kaldı!" dediğinizi duyar gibiyim.

Evet, onlar da sosyal medyaya, cep telefonundan oynanan oyunlara yenildiler.
Nerden nereye... Eskiden e-mail'e bakmak için bile internet kafeleri giderdik!
Çoğu kapandı açık olanlar da yine çocukları ekrana bağlayan Counter Strike, FIFA, God Of War gibi oyunlar oynatıyorlar ama hiçbiri zarar konusunda TikTok'un yanına bile yaklaşamaz!
İnternet kafecilerin çocukların üstün yararını düşündüklerine pek inanmasam da TikTok'un kapatılmasının çocukların ve gençlerin zihnini açacağını düşünüyorum.

Küçükler, TikTok bağımlığından kurtulsalar da en azından bir metni anlamak için üç-dört kere okumak zorunda kalmasalar ya da iki dakikalık konuşmayı dinleyecek kadar sabırlı olabilseler.
Meseleye politik doğrucu yaklaşırsak; TikTok'ta güzel, faydalı içerik üretenler de, asıl önlemi aileler almalı, çocuklar bilinçli sosyal medya kullanıcısı olmalı vs. diyebiliriz ama bu sözler de laf salatası!
Birçok araştırmada TikTok'un beyin çürüttüğü, bağımlılık ve algılama sorunu yarattığı, kötü alışkanlıkları özendirdiği, suça teşvik ettiği, şiddete yönelttiği net bir şekilde ortaya çıktı!
Şirket yeni filtreler geliştirdiklerini, zararlı içerik sildiklerini söylese de söz konusu platformda 2025'in Ocak-Mart ayları içerisinde sadece Türkiye'de 5 milyon 38 bin 255 videoyu kaldırması bile bu platformun ne kadar zararlı olduğunu gösteriyor.
Aynı dönemde ise dünyada kaldırılan video sayısı ise 204,5 milyon!
Geriye ne kaldı diye sorarsanız, Tik- Tok'un 1,6 milyarı aşkın kullanıcı sayısına sahip olduğunu, her gün 34 milyon video yüklendiğini söyleyebiliriz.
Bu kadar çok videonun denetlenmesi eşyanın tabiatına aykırı.
Geliştirilen algoritmalar da çözüm olmuyor!
Birçok Batı ülkesinde üst üste davalar açılan, dönem dönem kapatılan ya da kısıtlama uygulanan TikTok'u geliştiren Çin bile çocuklarına bu platformu yasakladı.
Ülkemizde doktorlardan psikologlara, öğretmenlerden siyasetçilere gazetecilere herkes TikTok'un ne kadar zararlı olduğuna dikkat çekiyorken, bu platformun kapatılmasına karşı çıkan fazla olmaz diye düşünüyorum!
Milyonlarca insan en azından bir bağımlılıktan kurtulduk diyebilir!

***

BU NASIL KAR?
Bu fotoğrafı ilk görünce birçokları gibi ben de sahte olduğunu düşündüm.
Rusya'nın Kamçatka Yarımadası'nda binaların dördüncü katına kadar ulaşan karın üstünde kayan çocukların videosuna inananlarla dalga geçildi.
"Yapay zeka üretimi sahte bir videoya mı inanıyorsunuz" denildi ama video gerçek çıktı.
Bölgeye öyle kar yağdığı ki, araçlar karın altında kayboldu, bazı evlere karın altından tünel kazılarak girildi.

Kar kalınlığı ortalama 3 metreyi aştı.
Bazı yerlerde kar binaların yarısına kadar geldi.
İstanbul'da 30 santim kar yağsa "Sibirya soğu geldi", "Dışarı çıkmayın" diye yayınlar yapılır. Okullar anında tatil edilir.
Bizdeki 30 santim kar Sibirya Soğu ise Kamçatka'daki ne?
Eminim çocuklar "Kar yağacaksa böyle yağmalı" diyordur!
Kamçatka'da iki kişi evlerinin çatı çökmesin diye kar temizlerken düşüp karın altında öldü!
Doğanın şakası yok!

***

SOĞUK İŞYERİ TAZMİNAT SEBEBİ
Bazı patronlar kışın işyerini yeterli derecede ısıtmayacak kadar cimri çıkabiliyor!
SGK Uzmanı İsa Karakaş, işte böyle cimri bir patronun iş yerini yetersiz ısıttığı için mahkemelik olmasını anlattı.
Bir iş yerinde yönetici vekili olarak çalışan kişi, yetersiz ısınma durumunu gerekçe göstererek istifa edip, dava açmış.
Dava dosyasında iş yerinde merkezi ısıtma sistemi olmadığı vurgulanırken çalışanların kendi imkânlarıyla ısınmaya çalıştıkları ve kat kat giyindikleri belirtilmiş.

İş yeri yönetimi "Kendi isteğinle çıktın, tazminat alamazsın" derken Yargıtay, işçiye kıdem tazminatı ödenmesine karar verirken "Bu bir istifa değil, kötü şartlardan haklı bir kaçıştır" demiş.
Bence asıl ilginç olan ise Yargıtay kararında ekonomik büyümenin işçinin beden bütünlüğü pahasına elde edilmeyeceğinin altını çizmesi olmuş.
Karakaş'ın da belirttiği gibi bu karar işçi haklarında emsal niteliğinde bir dönüm noktası olabilir: "Bu ifadeyle Yargıtay; bir iş yerinin sadece 'üretim yapılan bir yer' değil, aynı zamanda 'insanca yaşanılan bir ortam' olması gerektiğini hatırlatıyor." Bence kötü şartlara sadece soğukta çalışma girmiyor!
Bu emsal karar aşırı sıcak, aşırı nem, ruh ve beden sağlığını kötü etkileyecek iş ortamı gibi birçok durumu kapsayabilir.
Özetle fatura çok gelir diye klimayı açmayan, kombiyi düşük derecede çalıştıran patronlar yandı!

***

10 SANİYEDE OYUNCU DEĞİŞECEK
Uluslararası Futbol Birliği Kurulu'nda aralarında taç atışları ve kale vuruşlarına geri sayımın da yer aldığı birçok önlem tartışıldı.
Anlaşmaya varılan konu ise değişiklik sırasında futbolcuların 10 saniye içinde sahayı terk etmesi oldu.

Böylece maçın sonlarına doğru zaman geçirmek için oyuncu değiştirme taktiği artık işe yaramaz.
Oyunu güzelleştirmek ve tempoyu artırmak adına daha birçok değişiklik yapılmalı.
Aklıma ilk gelen; Torreira, Talisca gibi hakemli aldatmak için sürekli kendini yere atan futbolculara da çözüm getirilmeli!

***

Altyazı
"Dünyadan satır satır vazgeçersin, kendi ölümüne suç ortağı olursun, yaptığın her şey, önündeki bir diğer kapıyı kapatır" (The Sunset Limited)