Adam Smith Eleştirileri

Smith’ in serbest piyasalar ve özel mülkiyeti savunan klasik faydacı argumanı bir çok cephede eleştirmelerinin saldırısına uğramıştır.

Adam Smith Eleştirileri

Adam Smith Eleştirileri

En yaygın eleştiri argumanının gerçekçi olmayan varsayımlara dayandığıdır. Smith' in argumanları arz ve talebin gayri kişisel kuvvetlerinin fiyatları en düşük seviyelerine inmeye zorlayacaklarını var sayar çünkü ürün satıcılar çok çeşitli ve her biri kurum (şirket, teşebbüs) öğlesine düşük olduğundan hiçbir satıcı tek başına bir ürünün fiyatını dengeleyemeyecektir.

Bu var sayım büyük firmaların sadece birkaç çalışanı istihdam ettiği ve bir çok küçük dükkan ile ufak tefek tüccarın müşterinin nazarı için rekabet ettiği Smith' in zamanında muhtemelen yeterince doğruydu.

Halbuki (ancak) günümüzde bir çok endüstri ve Pazar tamamen veya kısmen tekelleşmiş ve küçük firma işletmesi artık geçerli değildir. Bir veya birkaç teşebbüsün (şirketin) kendi fiyatlarını belirleyebildikleri bu tekelleşmiş endüstriler de fiyatların ister istemez en düşük seviyelerine inecekleri artık doğru değildir.

Endüstri devlerinin tekel gücü fiyatların yüksek yapay seviyelerde ve üretimi düşük yapay seviyelerde tutmalarına imkan tanır. İkincileyin eleştirmenler Smith argumantlarının bir ürünü üretmek için kullanılan bütün kaynakların üretici tarafından ödeneceğini ve üreticinin karlarını azamileştirmek için bu maliyetleri azaltmaya çalışacağını var saydığının iddia etmektedirler.

Bir sonuç olarak toplum kaynaklarının daha verimli bir şekilde değerlendirilmesine yönelik bir eğilim olacaktır. Bu var sayımın aynı zamanda bir ürünün üreticisinin ödemede bulunmadığı ve kaynaklar kullanıldığında (tüketildiğinde) da yanlışlı kanıtlanır.

Örnek olarak, üreticiler temiz havayı kirleterek onu kullandığında (tükettiğinde) veya zararlı kimyasalları nehirlere, göllere veya denizlere dökerek topluma sağlık maliyetleri yüklediklerinde ödemede bulunmadıkları toplum kaynaklarını kullanmış oluyorlar.

Neticede bu maliyetleri azaltmak için hiçbir nedenleri yoktur ve sonuç toplumsal kayıptır. Bölesi bir kayıp Smith' in çözümlemelerinin görmezlikten geldiği genel bir sorunun özel bir durumudur.

Smith iş aktivitelerinin çevre üzerindeki dış etkenlerini hesaba katmada başarısız olmuştur. Kirlilik böylesi etkilenmiş bir örneğidir. Fakat daha başkaları da vardır, ileri teknolojileri sunmanın toplum üzerindeki etkileri, yüksek (ileri) mekanizeleşmenin çalışanlar üzerindeki psikolojik etkileri, tehlikeli ürünleri taşıma (yükleme) nın çalışanların sağlığı üzerindeki yıpratıcı etkileri ve doğal kaynakların kısa dönem kazançları için tüketilmesinden kaynaklanan ekonomik şoklar.

Smith şirketin bu dış etkilerini görmezlikten gelmiş ve firmanın aktiviteleri sadece kendisini ve alıcıları etkileyen kendince -muhteva (kendi kendisini kapsayan) bir emir varsayılmıştır.

BİZE ULAŞIN