96 milyon siyah topu içme suyuna attılar! Öyle bir tehlikeyi önledi ki bütün şehir kurtuldu

ABD'nin Los Angeles kentinde devasa bir içme suyu rezervuarının yüzeyi, ilk bakışta tuhaf görünen 96 milyon adet siyah plastik topla kaplandı. 'Gölge topu' olarak adlandırılan bu yöntemle, suyun güneş ışığıyla temas ederek kanserojen kimyasallara dönüşmesi engellenirken aynı zamanda yıllık 1,1 milyar litrelik buharlaşmanın önüne geçildi. ABD'nin Los Angeles kentinde bulunan devasa bir içme suyu barajının yüzeyi, görenleri şaşkına çeviren bir yöntemle milyonlarca siyah plastik topla kaplandı. Dışarıdan bakıldığında tuhaf ve garip bir manzara oluşturan bu mühendislik hamlesi, şehir suyunu hem zararlı kimyasal tepkimelerden koruyor hem de kuraklıkla mücadeleye büyük katkı sağlıyor. 96 MİLYON 'GÖLGE TOPU' SU YÜZEYİNE BIRAKILDI 'Gölge topu' adı verilen bu özel siyah plastik parçalar, Los Angeles Su ve Enerji Dairesi (LADWP) tarafından içme suyu depolarını korumak amacıyla kullanılıyor. Projenin en büyük aşaması; yaklaşık 71 hektarlık alanı kaplayan ve 12,5 milyar litre su barındıran Los Angeles Rezervuarı'nda hayata geçirildi. Bırakılan son toplarla birlikte baraj yüzeyindeki toplam top sayısı 96 milyona ulaştı. Çapı yaklaşık 10 santimetre olan bu toplar, dayanıklı siyah polietilenden üretiliyor. Rüzgârın etkisiyle uçup gitmemeleri içinse iç kısımları suyla dolduruluyor. Tanesi yaklaşık 36 sente mal olan bu projenin toplam bütçesi 34,5 milyon doları buldu. TEHLİKELİ KİMYASALLARI ENGELLEDİ Siyah topların kullanılmasındaki ana sebep sadece buharlaşmayı önlemek değil. Los Angeles'ın içme suyunda doğal olarak bulunan bromür maddesi, şebekeyi dezenfekte etmek için eklenen klor ile birleşiyor. Bu karışım doğrudan güneş ışığına maruz kaldığında ise kanserojen bir madde olan 'bromat' ortaya çıkıyor. LADWP yetkilileri, topların su yüzeyinde tam bir gölge tabakası oluşturarak güneş ışığını tamamen kestiğini, bu sayede bromat oluşumuna yol açan kimyasal tepkimenin önüne geçildiğini belirtiyor. Ayrıca su yüzeyini kapatan bu tabaka; kuşları ve diğer yaban hayvanlarını sudan uzak tutarken, rüzgârın getirdiği toz ile yağmur suyunun doğrudan baraja karışmasını önlüyor. Yosunlaşma azaldığı için de suya eklenen klor miktarı ciddi oranda düşüyor. BUHARLAŞMA BÜYÜK ÖLÇÜDE AZALDI Topların sağladığı bir diğer devasa fayda ise su kaybını engellemesi. Suyu sürekli gölgede tutarak serin kalmasını sağlayan sistem sayesinde, her yıl yaklaşık 1,1 milyar litre suyun buharlaşarak kaybolması önleniyor. Bu miktar, yaklaşık 8 bin 100 kişinin bir yıllık içme suyu ihtiyacına denk geliyor. Bu yenilikçi fikir, emekli LADWP biyoloğu Brian White'tan çıktı. White, havalimanlarındaki pist kenarlarında yer alan göletlerde kuşları pistten uzak tutmak için kullanılan 'kuş toplarından' esinlendi. Rezervuarın üzerini klasik yüzen brandalar veya sabit yapılarla kapatmanın maliyeti 250 milyon doları bulacakken, bu pratik fikir sayesinde proje 34,5 milyon dolara tamamlanarak şehir bütçesine de büyük bir katkı sağlandı. GÖLÜN DİBİNİ 20 BİN METREKARELİK ÖRTÜLERLE KAPLADILAR: 2 YIL SONRA ORTAYA ÇIKAN SONUÇ ŞAŞIRTTI ABD'deki efsanevi Tahoe Gölü'nde bilim insanları, yerli türleri tehdit eden istilacı Asya midyeleriyle mücadele etmek için Emerald Bay koyunun dibini 20 bin metrekarelik dev kauçuk örtülerle kapladı. Göl tarihinin en geniş kapsamlı projesinde, göl tabanında iki yıl boyunca kalan örtüler sayesinde midyelerin oksijenle teması kesilerek popülasyonun en az yüzde 90'ı yok edildi. ABD'deki Tahoe Gölü, ekosistemini tehdit eden ciddi bir istilacı tür saldırısıyla karşı karşıya kalınca bilim insanları eşine az rastlanır bir yöntem geliştirdi. Gölün simge noktalarından biri olan Emerald Bay koyunda, istilacı Asya midyelerinin yayılımını durdurmak amacıyla göl tabanına yaklaşık 20 bin metrekare büyüklüğünde kauçuk örtüler serildi. Bu uygulama, gölün bugüne kadar gördüğü en büyük midye kontrol projesi olarak tarihe geçti. SUDAKİ OKSİJENİ KESEREK YOK ETTİLER Tahoe Gölü'nde ilk kez 2002 yılında varlığı tespit edilen Asya midyeleri, etraflarındaki besin miktarını manipüle edip yosun oluşumunu tetiklerken, gölün yerli türlerini de yaşam alanlarından mahrum bırakıyordu. Bu ekolojik kriz üzerine araştırmacılar ve profesyonel dalgıçlar harekete geçti. Dalgıçlar, midyelerin yoğun olarak kümelendiği göl dibini ışık ve hava geçirmeyen siyah kauçuk örtülerle tamamen kapladı. Amacın, midyelerin sudaki çözünmüş oksijene erişimini keserek biyolojik olarak yok olmalarını sağlamak olduğu belirtildi. MİDYELERİN YÜZDE 90'INDAN FAZLASI ETKİSİZ HALE GETİRİLDİ Yaklaşık iki yıl boyunca gölün dibinde serili kalan devasa kauçuk örtüler, süre sonunda dalgıçlar tarafından tek tek toplandı. Yapılan ilk saha ölçümleri ve bilimsel incelemeler, örtünün altında kalan istilacı midyelerin en az yüzde 90'ının öldüğünü ortaya koydu. Projeyi değerlendiren uzmanlar, Emerald Bay'in gölün doğası açısından kritik bir değer taşıdığını ve koyu korumak adına uygulanan bu oksijensiz bırakma yönteminin hedeflenen başarıya ulaştığını kaydetti. MÜCADELEYE RAĞMEN VARLIKLARI SÜRÜYOR Emerald Bay'deki başarının ardından, gölün kuzeydoğusundaki Sand Harbor bölgesinde 2014 yılında yeni ve ayrı bir midye topluluğu keşfedildi. Bu alanda 2017 yılında başlatılan çok yıllık temizlik operasyonlarına rağmen, ilerleyen yıllarda yapılan taramalarda bölgede hâlâ canlı midye odaklarının bulunduğu saptandı. Popülasyon yoğunluğu düşürülmüş olsa da bilim insanları göldeki biyolojik dengeyi korumak adına izleme ve denetim çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. GÜNEŞ PANELLERİNİ DENİZİN DİBİNE İNDİRDİLER! İMKANSIZI BAŞARARAK TARİH YAZDILAR Su altı araştırmalarında ve deniz tabanı gözlemlerinde kullanılan cihazların enerji ihtiyacını karşılamak, bilim dünyasının en zorlu konuları arasında yer alıyor. Genellikle kısıtlı kapasiteye sahip bataryalar veya karmaşık kablo sistemleriyle çalışan otonom araçlar, sensörler ve kameralar için sürdürülebilir bir güç kaynağı geliştirmek amacıyla yürütülen çalışmalarda tarihi bir aşama kaydedildi. Çin'deki Yunnan Üniversitesi bünyesinde görev yapan bilim insanları, güneş panellerini suyun derinliklerine taşıyarak yenilikçi bir teknolojiye imza attı. GÜNEŞ PANELLERİ İLK KEZ ON METRE DERİNLİKTE TEST EDİLDİ Geçmiş dönemlerde gerçekleştirilen su altı güneş enerjisi deneyleri, genellikle ışığın yoğun olduğu ilk iki metrelik sığ alanlarla sınırlı kalmıştı. Yayımlanan araştırma kapsamında ise özel olarak geliştirilen hücreler, Güney Çin Denizi'nde tam on metre derinliğe yerleştirilerek denendi. Kurşun halür perovskit maddesinden üretilen ve özel bir polimer kat katkısıyla dayanıklılığı artırılan paneller, su altındaki zorlu koşullara karşı üstün bir direnç sergiledi. 10 METRE DERİNLİKTE BİLE ŞARJ ETMEYİ BAŞARDI Saha deneyleri sırasında panellerin, suyun altındaki lityum-iyon bataryaları yaklaşık iki saatlik bir zaman diliminde şarj edebildiği belirlendi. Suyun ışığı soğurma özelliğinden dolayı derinlik arttıkça üretilen elektrik miktarında doğal bir düşüş gözlendi: 2 Metre Derinlikte: 1.416 milivat-saat 6 Metre Derinlikte: 752 milivat-saat 10 Metre Derinlikte: 324 milivat-saat Laboratuvar ortamındaki testlerde yüzde 35 civarında dönüşüm verimliliğine ulaşan bu sistemlerin, yaklaşık beş buçuk yıl boyunca kesintisiz hizmet verebileceği öngörülüyor. BİYOLOJİK KİRLENME ÇÖZÜM BEKLEYEN EN BÜYÜK ENGEL Elde edilen sonuçlar, özellikle insan müdahalesi olmadan uzun süre görev yapan otonom su altı araçları ve veri toplama istasyonları açısından devasa bir potansiyel barındırıyor. Ancak teknolojinin yaygınlaşması sürecinde, panellerin yüzeyinde zamanla oluşan yosun ve deniz canlıları birikimi ciddi bir engel teşkil ediyor. 'Biyolojik kirlenme' olarak adlandırılan bu durum, panellerin ışık alma kapasitesini zamanla azaltabileceği için düzenli temizlik çözümleri gerektiriyor. Tüm bunlara karşın yeni bulgular, deniz altı enerjisinde bağımsız sistemlerin önünü açacak kritik bir adım kabul ediliyor. AĞAÇLARI TEK TEK GÖLÜN DİBİNE BATIRDILAR! ASIL AMAÇLARI ŞAŞKINA ÇEVİRDİ Özel vinçli dubalar kullanılarak gölün stratejik noktalarına 93 adet sedir ağacı kümesi bırakıldı. 2027 yılına kadar devam etmesi planlanan projeyle göl tabanına toplam 450 adet yapay su altı yaşam alanı kurulması hedefleniyor. BALIKLAR İÇİN DOĞAL SIĞINAK VE BESLENME ALANI Su altı ekosistemini hareketlendirmeyi amaçlayan çalışmada sedir ağaçlarının seçilme nedeni uzun süre dayanıklı olmaları. Göle batırılan ağaçlar; tatlı su balıkları için akıntıdan korunma, gölgelenme ve avcılardan saklanma imkanı sunuyor. Zamanla ağaç dallarında biriken mikroorganizmalar ve küçük canlılar, büyük balıklar için doğal bir beslenme alanı oluşturuyor. GPS KONUMLARI UYGULAMADAN PAYLAŞILDI Yetkililer, batırılan ağaç kümelerinin yerlerini balıkçılardan gizlemiyor. Aksine olta balıkçılığını teşvik etmek amacıyla yeni su altı yapılarının koordinatları erişime açıldı. Bu tip girişimler ise her zaman başarıyla sonuçlanmıyor. 1970'li yıllarda hem atık lastik sorununu çözmek hem de deniz canlılarına yeni yaşam alanı sunmak amacıyla başlatılan 'yapay resif' projesi, tarihin en büyük çevre facialarından birine dönüştü. LASTİKLERİ SUYA BIRAKMIŞLARDI Florida kıyılarına bırakılan 2 milyon lastik, doğal mercan kayalıklarını yok etmeye devam ediyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde 1960 ve 70'li yıllarda araç kullanımının hızla artması, devasa bir atık lastik krizini beraberinde getirdi. O dönemde geri dönüşüm teknolojilerinin yetersiz olması sebebiyle atıkların depolanması ciddi bir sorun haline gelince, Florida'da dikkat çeken ancak son derece riskli bir adım atıldı. Bir kuruluş, atık lastikleri okyanus tabanına yerleştirerek yapay bir mercan kayalığı oluşturma fikrini ortaya attı. Proje kapsamında, Fort Lauderdale kıyılarında yer alan Osborne Kayalığı'na yaklaşık 2 milyon atık lastik bırakıldı. GÖRKEMLİ AÇILIŞ FELAKETLE SONUÇLANDI Sivil teknelerin de katıldığı dev organizasyonda, çelik klipsler ve naylon kayışlarla birbirine bağlanan lastikler, okyanus tabanında yaklaşık 14 hektarlık bir alana yayılacak şekilde konumlandırıldı. Ancak hedeflenen ekolojik katkı hiçbir zaman gerçekleşmedi. Deniz canlılarının lastik yüzeylerine tutunup çoğalamadığı görülürken, asıl büyük felaket zamanla ortaya çıktı. TUZLU SU VE AKINTI FELAKETE DÖNÜŞTÜRDÜ Tuzlu suyun zamanla çelik bağlantıları çürütmesi ve güneş ışığının naylon malzemeyi deforme etmesi sonucu, birbirine bağlı duran 2 milyon lastik serbest kaldı. Fırtınalar ve güçlü dip akıntılarıyla sürüklenen devasa lastik kütleleri, bölgedeki doğal mercan resiflerine çarparak yok etmeye başladı. Doğal ekosisteme büyük zarar veren sürüklenen lastikler, bölgedeki deniz yaşamının da hızla azalmasına yol açtı. TEMİZLİK ON YILLAR SÜRECEK 2006 yılında resmi olarak başlatılan devasa temizlik operasyonlarına rağmen felaketin izleri silinebilmiş değil. Aradan geçen yıllara rağmen batık lastiklerin henüz çeyreğinden biraz fazlası sudan çıkarılabildi. Mevcut projeksiyonlar, okyanus tabanındaki lastiklerin sadece yarısının temizlenebilmesi için en iyimser ihtimalle 2033 yılına kadar çalışılması gerektiğini gösteriyor.

96 milyon siyah topu içme suyuna attılar! Öyle bir tehlikeyi önledi ki bütün şehir kurtuldu

SON DAKİKA...Donör soruşturmasında yeni detaylar: Yasa dışı milyonluk para trafiği tespit edildi!

SON DAKİKA… 12 milyonluk canlı bahis manipülasyonunda şok detaylar! Kardeşi, kuzeni, sevgilisi hepsi şüpheli: Gösterişli hayatla kendini ele verdi!

SON DAKİKA… İstanbul Maltepe’de yangın faciası! 11 yaşındaki İbrahim hayatını kaybetti: 3 kişinin durumu ağır