Yerin altına dev süngerler yerleştiriliyor! Asıl işlevleri şaşırttı

İşte yağmura karşı geliştirilen o ilginç yöntemin detayları… SOKAKLARIN ALTINA DEV SÜNGERLER YERLEŞTİRİLİYOR Londra'nın Redbridge bölgesinde uygulanan projede, yağmur suyunu emebilen özel malzemeler yer altına yerleştiriliyor. Sünger gibi çalışan sistem, yağış sırasında suyu içine çekerek geçici olarak depoluyor. Böylece suyun bir anda kanalizasyon sistemine ulaşması yerine kontrollü biçimde tutulması sağlanıyor. Not: Görseller temsilidir. Yeni uygulama kapsamında yerleştirilen sistemler, kentsel alanlarda yağmur suyunun yönetilmesine yönelik farklı bir yaklaşım sunuyor. Yer altında çalıştığı için sokakların günlük kullanımını da doğrudan etkilemiyor. YAĞMUR SUYUNU EMİYOR, SONRA GERİ BIRAKIYOR Sistemin temel özelliği, yağmur suyunu emerek depolaması ve daha sonra kontrollü biçimde serbest bırakması. Bu sayede yoğun yağış sırasında suyun kısa sürede altyapıya yüklenmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Redbridge bölgesinde yürütülen çalışmalarla birlikte, sisteme benzer uygulamalarla Londra genelinde milyonlarca litre yağmur suyunun yönetilmesi planlanıyor. Uygulama, şehir altyapısında suyun yalnızca tahliye edilmesi yerine geçici olarak depolanmasına dayanan çözümlere örnek oluşturuyor. ŞİDDETLİ YAĞIŞLARA KARŞI YENİ YÖNTEM Yoğun yağışlara karşı yer altına yerleştirilen sünger benzeri sistemler yağmur suyunun akışını düzenlemeye ve altyapı üzerindeki yükü azaltmaya yönelik çözümler arasında bulunuyor. Londra'daki uygulama, şehirlerin aşırı yağışlara karşı geleneksel altyapı yöntemlerinin yanı sıra farklı teknolojilerden de yararlanabileceğini gösteriyor. YAĞMURA KARŞI SÜNGER, KARA KARŞI SICAK SU TAŞIYAN BORULAR ABD'de araştırmacılar, asfaltın altına sıcak sıvı taşıyan borular yerleştirerek sıra dışı bir deneye imza attı. Eksi 10 derecede test edilen sistem, yol yüzeyini saatler içinde sıfırın üzerine çıkarmayı başardı. ASFALTIN ALTINA SICAK SIVI TAŞIYAN BORULAR YERLEŞTİRDİLER Araştırmacılar, asfaltın altında sıcak sıvı dolaştıran bir sistem geliştirdi. Tasarımda borular, doğrudan asfaltın içine değil, asfaltın altındaki temel tabakasına yerleştirildi. Not: Görseller temsilidir. Araştırmacılar, hazırladıkları yol örneğini özel bir soğutma kabinine koyarak sistemi test etti. Ortam sıcaklığı eksi 10 dereceye düşürülürken boruların içinden 31,5 derece sıcaklığında karışım geçirildi. YOL YÜZEYİ SAATLER İÇİNDE ISINMAYA BAŞLADI Deneyin başlangıcında yaklaşık eksi 7 dereceye kadar soğuyan yol yüzeyi, sıcak sıvının dolaşmaya başlamasının ardından kademeli olarak ısındı. Araştırma raporuna göre boruların giriş ve orta bölümlerinin üzerindeki yüzey sıcaklığı yaklaşık 11 saat sonra sıfırın üzerine çıktı. Boruların çıkışına yakın bölümde ise bu seviyeye ulaşılması yaklaşık 16 saat sürdü. Deneyin ikinci aşamasında araştırmacılar, yol yüzeyine yaklaşık 2,5 santimetre kalınlığında buz küpleri yerleştirdi. Pompa çalıştırıldıktan sonra yüzey sıcaklığının yaklaşık 10 saat içinde yeniden sıfırın üzerine çıktığı gözlemlendi. SİSTEMİN DAHA DA GELİŞTİRİLMESİ GEREKİYOR Deney sonuçları, asfaltın altından dolaştırılan sıcak sıvının yüzey sıcaklığını artırabildiğini ortaya koydu. Bununla birlikte ısının bir bölümü zeminin daha derin katmanlarına doğru yayıldı. Araştırmacılar, ısı kaybını azaltmak ve yüzeye daha fazla ısı ulaşmasını sağlamak için boruların altına yalıtım katmanı eklenmesini önerdi. Ancak sistem henüz gerçek bir otoyolda test edilmedi. Araştırma, küçük bir yol örneği üzerinde gerçekleştirildi ve kullanılan boruların gerçek yol koşullarına uygun malzemelerle değiştirilmesi gerektiği belirtildi. Yöntemin uzun yol kesimlerinde ve gerçek kış şartlarında nasıl sonuç vereceğini belirlemek için daha kapsamlı testlere ihtiyaç duyuluyor. ŞAŞIRTAN BİR DİĞER ASFALT DENEYİ! Yere atıldığında kaldırımlara yapışıp kalan sakızlar, bu kez şaşırtıcı bir araştırmanın merkezine oturdu. Bilim insanları, sakızları asfalt bağlayıcıya karıştırarak yol yapımında değerlendirmenin mümkün olup olmadığını araştırdı. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneylerde ise sakız eklenen asfaltın, tekrarlanan trafik yüklerinin neden olduğu yorulma çatlaklarına karşı daha dirençli olduğu görüldü. SAKIZLARI ASFALTA KARIŞTIRDILAR Güney Kore'deki Korea University of Technology and Education'da yapılan çalışmada, kullanılmış sakızlar asfalt bağlayıcıya eklendi. Araştırmacılar asfaltın ağırlığına göre yüzde 3, 6 ve 9 oranında sakız kullanarak farklı karışımlar hazırladı. Sakızlar kurutulduktan sonra yaklaşık 180 derece sıcaklıktaki asfalta eklendi. Daha sonra hazırlanan karışımların dayanıklılığı çeşitli laboratuvar testleriyle incelendi. ÇATLAKLARA KARŞI DAHA DAYANIKLI OLDU Testlerde sakız eklenen asfaltın, araçların sürekli geçişi nedeniyle oluşan yorulma çatlaklarına karşı daha dirençli olduğu belirlendi. Araştırmacılar, sakızın içerisinde bulunan bazı polimer ve reçinemsi maddelerin asfaltın özelliklerini değiştirdiğini düşünüyor. İncelemelerde sakızın asfaltın içerisinde çözündüğü görüldü. HENÜZ YOLLARDA KULLANILMADI Ancak bu yöntem şimdilik sadece laboratuvarda test edildi. Sakız eklenen asfaltla gerçek bir yol döşenmedi. Üstelik fazla miktarda sakızın, asfaltın sıcak havalarda tekerlek izlerine karşı direncini azaltabileceği belirtildi. Bu nedenle yöntemin gerçek yol koşullarında kullanılabilmesi için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor. FARKLI BİR UYGULAMA DA BREZİLYA'DAN Brezilya'da hayata geçirilen yeni uygulama, asfalt üretiminde dikkat çeken bir değişimi ortaya çıkardı. Mısırdan elde edilen özel bir yağı asfalt üretiminde kullanılmaya başlandı. Haziran 2026'da başlayan uygulamayla kısa sürede 95 bin ton asfalt üretildi. Yenilikçi yöntem, asfalt üretiminde kullanılan fosil kaynaklı girdilerden birinin yenilenebilir bir ham maddeyle değiştirilmesini sağlıyor. MISIRDAN ELDE EDİLEN YAĞ ASFALTIN PARÇASI OLDU Uygulamayla mısırdan elde edilen teknik yağı asfalt üretiminde kullanıyor. Kullanılan yağ, asfaltın üretiminde daha önce kullanılan fosil kaynaklı seyrelticinin bir bölümünün yerine geçiyor. Böylece yenilenebilir kaynaklı bir ham madde, doğrudan yol yapımında kullanılan asfaltın üretim sürecine dahil ediliyor. 95 BİN TON ASFALT ÜRETİLDİ Uygulamanın ölçeği de dikkat çekiyor. Verilere göre haziran ayından eylül ayındaki duyuruya kadar 95 bin ton asfalt üretildi. ASFALT ÜRETİMİNDE ÖNEMLİ BİR ÖZELLİK Mısırdan elde edilen teknik yağın asfalt üretiminde kullanılmasını sağlayan en önemli özelliklerinden biri yüksek asitlik oranı. Bu özelliğin, yağın fosil kaynaklı seyrelticinin yerine kullanılmasına imkan verdiği belirtiliyor. PLASTİKLERDEN DE YOL YAPILMIŞTI Şangay'da sürdürülebilirlik odaklı proje kapsamında, çevreye atılan plastik atıkların miktarını azaltmak amacıyla dönüştürülen ilk 'plastik yol' hayata geçirildi. Zor geri dönüştürülen plastiklere yeniden kullanım alanı sunan bu çalışma, atıkların çevreye zarar vermesini önlemeyi hedefliyor. İLK ASFALT DÖKÜLDÜ Uygulama kapsamında 6.000'den fazla kullanılmış süt şişesi ve diğer plastik atıklar toplanarak polimer modifiye asfalt yol yapımında kullanıldı. Özel bir asfalt teknolojisiyle desteklenen bu yöntem sayesinde elde edilen yollar, geleneksel asfalt kaplamalara kıyasla çok daha yüksek performans ve dayanıklılık sergiliyor. Süt şişeleri normalde geri dönüştürülebilir malzeme sınıfında yer alsa da, içerlerindeki süt kalıntıları nedeniyle geri dönüşüm firmaları tarafından çoğunlukla yüksek kirlilik oranı taşıdığı gerekçesiyle kabul edilmiyor. Malzeme bilimi ve teknolojisinden faydalanılarak geliştirilen bu yöntem ise atık plastiklerin yollarda ve kaldırımlarda asfalt katkı maddesi olarak değerlendirilmesini sağlıyor. Atık plastiklerin geri dönüştürülmesiyle: Plastiklerin çöp sahalarına, akarsulara veya okyanuslara karışması engelleniyor. Yol yapımında kullanılan katran tüketimi azalıyor. Yolların kullanım ömrü uzayarak sera gazı emisyonları ve enerji tüketimi düşürülüyor. BEBEK BEZLERİ DE YOL YAPIMINDA KULLANILMIŞTI Galler'de yürütülen bir geri dönüşüm projesi kapsamında, yaklaşık 80.000 kullanılmış bebek bezinden elde edilen elyaflar yol yapımında kullanıldı. Bu yöntem sayesinde 4 ton atık depolama alanlarına gitmekten kurtarılırken, ek bir malzemeye de gerek duyulmadı. Döngüsel ekonominin başarılı bir örneği olarak öne çıkan proje, hayata geçirildi. B4336 karayolunun Pontweli mevkiinde gerçekleştirilen çalışmada, toplanan bebek bezleri özel bir tesiste işlenerek elyaf paletlerine dönüştürüldü. Elde edilen geri dönüştürülmüş elyaflar, Taş Mastik Asfalt (SMA) adı verilen yol kaplama malzemesiyle karıştırılarak yola serildi. Yapılan incelemelerde geri dönüştürülmüş bez elyaflarının, geleneksel yol malzemeleri kadar dayanıklı ve etkili olduğu tespit edildi. Bölgede yalnızca 2023 yılında yaklaşık 6 milyon bebek bezinin toplandığı dikkate alındığında, projenin çevreye ve altyapı çalışmalarına büyük katkı sağlaması hedefleniyor. Yetkililer, deneme sürecinin başarısına bağlı olarak uygulamayı genişletmeyi planlıyor. KULLANILMIŞ 2 BİN LASTİK DE YOLLARA SERİLDİ! ABD'nin Michigan eyaletine bağlı Ann Arbor kentinde hayata geçirilen pilot proje, çevre ve altyapı çalışmalarında yeni bir dönemin kapısını araladı. Kent yönetimi, kullanım ömrünü tamamlamış yaklaşık 2 bin eski otomobil lastiğini özel yöntemlerle öğüterek asfalt karışımına dahil etti. Geri dönüştürülmüş lastiklerden elde edilen kauçuk katkılı asfalt, kentin belirli noktalarındaki yollara serildi. Projenin başarısını ölçmek için yolun bir bölümünde geleneksel asfalt kullanılırken, diğer bölümünde ise lastik katkılı asfalt tercih edildi. Böylece iki farklı yüzeyin performansı uzun vadede birebir karşılaştırılabilecek. 'KAUÇUK ASFALT' NEDİR VE NASIL YAPILIYOR? Dünyada 'Rubberized asphalt' (Kauçuklu asfalt) olarak adlandırılan bu yenilikçi sistemde süreç şu şekilde işliyor: Kullanım dışı kalan eski lastikler özel tesislerde toplanıyor. İleri teknoloji işlemlerden geçirilerek adeta ince kauçuk granüller haline getiriliyor. Elde edilen bu kauçuk malzeme, sıcak asfalt karışımının içine enjekte ediliyor. Ann Arbor'daki projede kullanılacak toplam 9 bin 300 ton asfaltın, 3 bin 730 tonluk kısmı tamamen bu geri dönüştürülmüş lastikli özel karışımdan oluşuyor. HEM SESSİZ HEM DE ÇATLAMIYOR: İŞTE İNANILMAZ AVANTAJLARI Bölgede her yıl 70 binden fazla lastiğin atık haline geldiğini belirten yetkililer, bu projenin sadece bir geri dönüşüm hareketi olmadığının altını çiziyor. Uzmanlara göre kauçuk katkılı asfaltın geleneksel yollara kıyasla muazzam avantajları var: ÇATLAKLARA KARŞI DİRENÇLİ Esnek yapısı sayesinde deformasyonlara ve çatlamalara karşı çok daha dayanıklı. SESSİZ SÜRÜŞ KONFORU Araçların tekerlek sesini ve yol gürültüsünü minimuma indirme potansiyeline sahip. ZORLU KIŞ ŞARTLARINA DAYANIKLI Özellikle sert kışların yaşandığı bölgelerde asfaltın ömrünü ciddi oranda uzatması bekleniyor. Eğer test sonuçları beklendiği gibi olumlu çıkarsa, gelecekte milyonlarca ton atık lastik yollara dönüştürülecek ve şehir altyapıları çok daha uzun ömürlü hale gelecek.

Yerin altına dev süngerler yerleştiriliyor! Asıl işlevleri şaşırttı

Antalya’da noterde ‘arazi’ dehşeti: 3 günlük evli yeğenine kurşun yağdırdı! Savunması pes dedirtti…

Bursa'da İbrahim Çelik kanlı infazla öldürülmüştü! Duruşmada sanıklar birbirini suçladı: Mahkeme başkanından sert tepki

Tabeladaki o hata sürücülere pahalıya patladı! Bir ayda 460 sürücü ceza yedi