Yolu genişletmek isterken heyelanı tetiklediler! Kayan otoyolu 580 bin hurda lastikle durdurdular

Güneybatı Oregon'daki US 42 karayolunda gerçekleştirilen genişletme çalışmaları kapsamında yol dolgusu 6,1 metre genişletilmiş ve 1,2 metre yükseltilmişti. Ancak yola eklenen bu ekstra ağırlık, zeminin altında yatan eski bir heyelanın yamaç aşağı kaymasına yol açtı. Yapılan detaylı incelemeler, yol dolgusunun hafifletilmesi ve yamacın eteğine kaymayı dengeleyecek bir karşı ağırlık eklenmesi durumunda hareketliliğin duracağını gösterdi. Mühendisler, dolgudaki toprağın bir bölümünü hafif bir malzemeyle değiştirmeye ve kazılan toprağı yamacın eteğine yığmaya karar verdi. TALAŞ YERİNE 580 BİN ADET HURDA LASTİK TERCİH EDİLDİ Hafif dolgu malzemesi olarak talaş da değerlendirildi ancak zamanla çürüme ihtimali endişe yarattı. Eyaletin geri dönüşüm desteği sayesinde hurda lastikler son derece cazip hale geldi; şantiyeye ton başına 30 dolara mal olan lastiğin 20 dolarını Oregon Çevre Kalitesi Dairesi karşıladı. Toplam 580 bin adet hurda lastiğin parçalanmasıyla elde edilen 5 bin 800 tonluk devasa dolguyu tek başına sağlayabilecek bir tedarikçi bölgede bulunmadığı için malzemeler 240 ila 440 kilometre uzaklıktaki dört farklı firmadan kamyonlarla şantiyeye sevk edildi. TRAFİK AKIŞI KESİLMEDEN BAŞARIYLA TAMAMLANDI Haziran 1990'da başlayan çalışmalarda parçalanmış lastikler buldozerlerle sıkıştırıldı; üzerine 90 santimetre toprak, 58 santimetre kırmataş ve 20 santimetre asfalt serildi. Yeraltı sularının lastiklere ulaşmasını engellemek amacıyla altına taş tabaka ve drenaj hendeği inşa edildi. Yolun tamamen kapanmaması için çalışmalar iki aşamada yürütüldü. Trafik ilk aşamada 28 gün boyunca bu hattın üzerinden akmaya devam etti; ağır kamyonlar geçerken yol esnese de kalıcı bir hasar meydana gelmedi. Bir yıl süren hassas ölçümler, heyelanın tamamen durduğunu kanıtladı. Üstteki toprak ve asfaltın ağırlığıyla yüzde 15 sıkışan 3,6 metre kalınlığındaki lastik dolgu kusursuz bir performans sergiledi. Yalnızca toprak örtünün ince kaldığı küçük bir bölgede hafif çatlaklar oluştu, burası kazılarak örtü 90 santimetreye tamamlandı ve yol yeniden kaplandı. YOLUN ALTINDAN MİLYONLARCA AŞK ROMANI ÇIKTI! HER GÜN BİNLERCE ARAÇ ÜZERİNDEN GEÇİYOR İngiltere'de M6 Toll otoyolunun yapımında, yayınevlerinin depolarında kalan ve satışı yapılamayan yaklaşık 2.5 milyon aşk romanı geri dönüşüm projesi kapsamında inşaat sahasında kullanıldı. Hamur haline getirilen kitapların zeminin yapımında kullanılması, devasa boyuttaki kağıt atığından kaçınılmasını önlediği gibi otoyolun altyapı ihtiyacını da karşıladı. MİLYONLARCA KİTAP YOL MALZEMESİ HALİNE NASIL GELDİ? İnşaat projesi kapsamında toplanan tonlarca ağırlıktaki basılı roman, geri dönüşüm tesislerinde özel işlemlerden geçirilerek liflerine ayrılarak yoğun bir hamur tabakasına dönüştürüldü. Elde edilen inşaat malzemeleri ve agregalarla harmanlanarak yolun alt katmanlarındaki dolgu alanına yerleştirildi. Bu mühendislik tekniğiyle geleneksel yol dolgu malzemelerine sürdürülebilir bir alternatif sağlanmış oldu. GÜZERGAHTAN GÜNDE BİNLERCE ARAÇ GEÇİYOR Projenin tamamlanarak otoyolun trafiğe açılmasının ardından, raflarda alıcı bulamayan milyonlarca edebi eser, ülkenin en yoğun ulaşım akslarından birinin kalıcı unsuru haline geldi. Her gün binlerce binek ve ağır vasıtanın üzerinden geçtiği M6 Toll güzergahı, yayıncılık sektöründeki atık kağıtların büyük ölçekli altyapı çalışmalarında yapı malzemesi olarak değerlendirilmesinin somut örnekleri arasında kayıtlara geçti. İŞTE ŞAŞIRTAN DİĞER ASFALT YAPIMLARI MİLYONLARCA HALI LİFİNİ ASFALTA KARIŞTIRDILAR! North Carolina Eyalet Üniversitesi araştırmacıları, atık halılardaki naylon lifleri asfalta karıştırarak yollardaki çatlakların önüne geçmeyi başardı. Laboratuvar ortamında yapılan testlerde, yüzde 1 oranında 12 milimetrelik lif eklenen asfaltın kırılma enerjisinde yüzde 85 artış kaydedildi. Her yıl milyonlarca tonu çöpe giden halı atıkları için bu yöntem, hem çevre kirliliğini azaltma hem de yolların ömrünü uzatma potansiyeli taşıyor. Atık halılardaki naylon lifler, yollarda zamanla oluşan yorulma çatlaklarının ve bozulmaların önüne geçmenin yeni bir yolu olabilir. ABD'deki North Carolina Eyalet Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, geri dönüştürülmüş halı liflerinin asfaltın dayanıklılığını önemli ölçüde artırdığını ortaya koydu. ASFALTIN KIRILMA ENERJİSİNİ %85 ARTIRDI Araştırmacılar laboratuvar ortamında yürüttükleri çalışmada, halı yüzeylerinde sıkça kullanılan 15 denyelik naylon lifleri farklı uzunluk ve oranlarda asfalta karıştırarak test etti. Yapılan dolaylı çekme dayanımı testleri sonucunda, hacimce yüzde 1 oranında ve 12 milimetre uzunluğunda lif içeren asfalt numunelerinin kırılma enerjisi, lifsiz standart asfalta kıyasla yüzde 85 daha yüksek çıktı. Bu durum, malzemenin yorulma çatlaklarına karşı direncini belirgin şekilde yükseltti. MİLYONLARCA TON HALI ATIĞI İÇİN YENİ BİR UMUT ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) verilerine göre yalnızca ABD'de bir yılda yaklaşık 3,4 milyon ton halı ve kilim atığı oluşuyor. Bu atıkların sadece yüzde 9,2'si geri dönüştürülebilirken, yüzde 73 gibi büyük bir kısmı doğrudan çöp sahalarına gidiyor. Araştırmacılar, çalışmanın henüz ideal bir asfalt karışım tasarımı aşamasında olmadığını belirtmekle birlikte, elde edilen yüksek kırılma enerjisinin yol ömrünü uzatma potansiyeli taşıdığını ve halı atıklarının değerlendirilmesi açısından kritik bir adım olduğunu vurguluyor. 300 TON CAMI KIRIP OTOYOLUN ALTINA SERDİLER! SONUÇ ŞAŞIRTTI ABD'nin Idaho eyaletinde 2002 yılında gerçekleştirilen bir altyapı projesi, çevreci bir geri dönüşüm fikrine ev sahipliği yaptı. Wood River Vadisi'ndeki geri dönüşüm merkezinde biriken binlerce cam şişe ve kavanoz, bölgedeki Highway 75 otoyolunun yenileme çalışmaları sırasında değerlendirildi. Yaklaşık 300 ton kırılmış cam, yol altyapısına dolgu malzemesi olarak gömüldü. KIRILAN CAMLAR YOLUN ALTINA TABAKA HALİNDE SERİLDİ Söz konusu uygulama, Big Wood Nehri üzerindeki köprü yenileme projesinin bir parçası olarak hayata geçirildi. Serbest bırakılan atık camlar, yolun 60 metrelik bölümüne yaklaşık 20 ila 30 santimetre kalınlığında serildi. Cam katmanının üzerine doğal malzemeden oluşan 1,2 metrelik dolgu, kırma taş temel ve nihayetinde asfalt kaplama yerleştirildi. Böylece cam atıklar, araçların doğrudan temas ettiği yüzeyde değil, yolun derinliklerindeki dayanıklı dolgu katmanında yer aldı. SIKIŞTIRILDIĞINDA TAŞ KADAR SAĞLAM HALE GELİYOR Proje yetkilileri, camın silindir ve iş makineleriyle Ezilip kırıldıktan sonra tıpkı geleneksel taş malzemeler gibi sıkışarak yüksek dayanıklılık sunduğunu belirtti. Bölgedeki geri dönüşüm birimi de her yıl toplanan yüzlerce ton camın çöp alanlarına gömülmek yerine altyapı projelerinde kullanılması yönünde tekliflerde bulundu. YOLLARA KÖMÜR KÜLÜ DÖKTÜLER! YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKAN SONUÇ ŞAŞIRTTI Kömürle çalışan termik santraller elektrik üretirken geride devasa miktarda kül bırakıyor ve bu atıkların büyük bir kısmı çöp depolama alanlarında birikiyordu. ABD'deki mühendisler ise bu sanayi atığının çöpe gitmeyecek kadar değerli olabileceğini öngörerek 1988 yılında sıra dışı bir deneye imza attı: Kentucky'deki bir kara yolunun altyapısına doğrudan santral külü serildi. Kentucky Üniversitesi araştırmacıları, McCracken County bölgesindeki 3074 numaralı eyalet yolunda üç farklı deneysel test bölümü oluşturdu. Doğru bir karşılaştırma yapabilmek amacıyla yolun bir kısmı da hiçbir kül karışımı içermeyen standart geleneksel malzemelerle 'kontrol bölümü' olarak bırakıldı. ÜÇ FARKLI KARIŞIM DENENDİ Her biri yaklaşık 230 metre uzunluğunda ve 6,7 metre genişliğinde inşa edilen deneysel bölümlerde şu teknik bileşimler kullanıldı: 1. Bölüm: Akışkan yataklı yakma süreci kalıntısı, standart taş agregası ve uçucu kül karışımı, 2. Bölüm: Göletlerde biriken uçucu kül, hidratlı kireç ve sıkı dereceli agrega birleşimi, 3. Bölüm: Gölet külünün doğrudan aynı yakma sürecinin kalıntısıyla sertleştirildiği alt temel yapısı. İKİ BÖLÜM BAŞARISIZ OLDU, BİR KARIŞIM REKOR KIRDI Deney sürecinde akışkan yataklı yakma kalıntısı barındıran iki bölüm, malzemenin zamanla aşırı genleşme göstermesi nedeniyle başarısız kabul edildi. Bu bölümler sökülerek geleneksel yol malzemeleriyle yeniden inşa edildi. Buna karşın uçucu kül, hidratlı kireç ve agrega karışımıyla hazırlanan bölüm, aradan geçen yıllara rağmen hiçbir ciddi deformasyon göstermeden hizmet vermeyi başardı. Yapılan ölçümlerde bu bölümdeki tekerlek izi derinliğinin, standart malzemeyle yapılan kontrol bölümünden bile daha az olduğu saptandı. Ayrıca laboratuvar testlerinde malzemenin basınç dayanımı mükemmel seviyelerde ölçüldü. Araştırmacılar elde edilen bu sonucu; termik santral atığı olan uçucu külün, doğru formülle birleştirildiğinde sertleştirilmiş ve uzun ömürlü yol temelleri yapımında başarıyla kullanılabileceğinin somut bir kanıtı olarak değerlendiriyor. YOL YAPIMINDA YENİ DÖNEM! ESKİYEN LASTİKLERİ BAKIN NEREDE KULLANDILAR! NE GÜRÜLTÜ KALACAK NE ÇATLAK... ABD'nin Michigan eyaletine bağlı Ann Arbor kentinde hayata geçirilen pilot proje, çevre ve altyapı çalışmalarında yeni bir dönemin kapısını araladı. ÇÖPE GİDEN 2 BİN LASTİK YOLLARA SERİLDİ! Kent yönetimi, kullanım ömrünü tamamlamış yaklaşık 2 bin eski otomobil lastiğini özel yöntemlerle öğüterek asfalt karışımına dahil etti. Geri dönüştürülmüş lastiklerden elde edilen kauçuk katkılı asfalt, kentin belirli noktalarındaki yollara serildi. Projenin başarısını ölçmek için yolun bir bölümünde geleneksel asfalt kullanılırken, diğer bölümünde ise lastik katkılı asfalt tercih edildi. Böylece iki farklı yüzeyin performansı uzun vadede birebir karşılaştırılabilecek. 'KAUÇUK ASFALT' NEDİR VE NASIL YAPILIYOR? Dünyada 'Rubberized asphalt' (Kauçuklu asfalt) olarak adlandırılan bu yenilikçi sistemde süreç şu şekilde işliyor: Kullanım dışı kalan eski lastikler özel tesislerde toplanıyor. İleri teknoloji işlemlerden geçirilerek adeta ince kauçuk granüller haline getiriliyor. Elde edilen bu kauçuk malzeme, sıcak asfalt karışımının içine enjekte ediliyor. Ann Arbor'daki projede kullanılacak toplam 9 bin 300 ton asfaltın, 3 bin 730 tonluk kısmı tamamen bu geri dönüştürülmüş lastikli özel karışımdan oluşuyor. HEM SESSİZ HEM DE ÇATLAMIYOR: İŞTE İNANILMAZ AVANTAJLARI Bölgede her yıl 70 binden fazla lastiğin atık haline geldiğini belirten yetkililer, bu projenin sadece bir geri dönüşüm hareketi olmadığının altını çiziyor. Uzmanlara göre kauçuk katkılı asfaltın geleneksel yollara kıyasla muazzam avantajları var: ÇATLAKLARA KARŞI DİRENÇLİ Esnek yapısı sayesinde deformasyonlara ve çatlamalara karşı çok daha dayanıklı. SESSİZ SÜRÜŞ KONFORU Araçların tekerlek sesini ve yol gürültüsünü minimuma indirme potansiyeline sahip. ZORLU KIŞ ŞARTLARINA DAYANIKLI Özellikle sert kışların yaşandığı bölgelerde asfaltın ömrünü ciddi oranda uzatması bekleniyor. Eğer test sonuçları beklendiği gibi olumlu çıkarsa, gelecekte milyonlarca ton atık lastik yollara dönüştürülecek ve şehir altyapıları çok daha uzun ömürlü hale gelecek.

Yolu genişletmek isterken heyelanı tetiklediler! Kayan otoyolu 580 bin hurda lastikle durdurdular

Yolu genişletmek isterken heyelanı tetiklediler! Kayan otoyolu 580 bin hurda lastikle durdurdular

Taş evleri, doğası ve tarihiyle büyülüyor! Türkiye'nin 4 köyü dünya listesinde

Mevsimin ilk karı yurdu sardı: Türkiye'nin dört bir yanından kartpostallık manzaralar!

SON DAKİKA… Afyonkarahisar’daki pompalı vahşette korkunç detaylar! Arif Sefa Özdemir 8 kişiyi 1 öldürdü: Katliam silahını 12 bin TL'ye satın almış