NAZLI ILICAK

Norşin ve öztürkçecilik

Abdullah Gül'ün Bitlis ziyareti sırasında Güroymak ilçesine "Norşin" demesinden sonra, kimi çevrelerde bir rahatsızlık uyandı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, en sert tepkiyi sergileyenler arasındaydı: "Cumhurbaşkanı, PKK talebine Güroymak'ta cevap vermiştir. İstanbul için de Konstantinopolis kelimesini mi kullanacak?" dedi.
Böylece başlayan tartışma sırasında, Türkçe diye bildiğimiz birçok vilayet adının, aslında, farklı dillerden geldiği ortaya çıktı. Dün, Vatan gazetesi bir liste yayınlamıştı. Rize, Kayseri, İzmir, İstanbul, Çanakkale, Konya, Niğde, Çankırı, Bartın, İznik, Amasya, Aydın gibi birçok vilayetin kökeni Yunancaymış. Ağrı ise, Ermenice Ararat'tan geliyor.
Devlet Bahçeli, Konstantinopolis'ten söz ettiği için, İstanbul'u örnek verelim. İstanbul'a önce, bu yerleşim yerini kuran Megaralıların kralı Byzas'a atfen, Bizantium ismi konuldu. Daha sonra, Roma İmparatorluğu'nun bir merkezi haline gelen bu şehre, halk arasında "Yeni Roma", "Nuova Roma" denilmeye başlandı. 4. yüzyılda başkent olan bu şehir, Roma İmparatoru Konstantin'e atfen, "Konstantiniye" adını aldı. Osmanlı döneminde de, 17. yüzyıla kadar "Konstantiniye" ismiyle anıldı. İstanbul kelimesi, Yunanca "şehre doğru" anlamındadır. "İsten polis" dönüşerek, İstanbul halini almıştır.
Bir zamanlar, "öztürkçecilik" adına kelime düşmanlığı yapılırdı Türkiye'de. O zamanlar da yazmıştık... ha öztürkçecilik, ha kafatasçılık. Zaten, koskoca bir imparatorluk kurmuş ve çeşitli halklarla temas etmiş Türkiye'de hiçbir kelime öztürkçe olamaz ki! Gündelik lisanımıza girmiş sözcüklerin pek çoğu, farklı dillerden devşirilmiştir. İşte haftanın günleri:
Pazar, Farsça Bazâr'dan (alışveriş yapılan yer); Salı, İbranice'den; Çarşamba, Farsça'dan (cehar-şenbe-4'üncü gün); Perşembe, gene Farsça'dan, (penc-şembih-5'inci gün), Cuma, Arapça'dan (haftanın 6'ncı günü) gelir. Ve aylar: Şubat: Süryanice Şebat kelimesinden; Mart: Romalıların savaş Tanrısı Mars'tan ismini alır. Nisan: Süryanice'den Nisana kelimesinden türemiştir. (Yılın 4'üncü ayı anlamındadır.) Mayıs'a adını, Romalıların bereket Tanrıçası Miai verir. Haziran, Süryanice'de sıcak mânâsını taşır. Roma İmparatoru Agustus, Ağustos ayında öldüğü için, bu ay, aynı adla anılmaktadır. Eylül, Süryanice, "Aylul" yani "üzüm ayı"anlamındadır.
Norşin'den yola çıktık, farklı noktalara ulaştık. Derdimiz, öztürkçecilik ya da Türkçülük adına düşmanlık üretmenin yanlışlığını göstermekti. Öyle ya... bir kere bu yola girsek, elde ne İstanbul kalır, ne de haftanın günleri.
Bugünkü Diğer Yazıları
BİZE ULAŞIN