NAZLI ILICAK

Askeri vesayet örnekleri

İsterseniz, hafızaları tazelemek için, dünden bugüne askeri vesayet örneklerini sıralayalım:
1960'larda: Ali Fuat Başgil cumhurbaşkanı seçilmeyecek, darbenin başkanı Cemal Gürsel cumhurbaşkanı olacak. Hükûmeti İsmet İnönü kuracak. Milli Birlik Komitesi üyeleri, "tabii senatör" olarak atanacak. Demokrat Partililere siyasi af çıkmayacak.
1970'lerde: Demirel istifa ettirilecek, bağımsız bir başbakan önderliğinde "büyük koalisyon" kurulacak. Genelkurmay Başkanlığı'ndan ayrılan Faruk Gürler cumhurbaşkanı seçilecek.
1980'lerde: Doğru Yol Partisi ve SODEP seçimlere sokulmayacak. 1982 Anayasası aleyhine propaganda yapmak yasaklanacak. Darbe lideri Kenan Evren, anayasanın bir maddesi olarak seçime iştirak edecek. Yani anayasaya "evet" demek, Evren'in cumhurbaşkanlığına da "evet" anlamına gelecek. Darbeciler yargılanmayacak.
1990'larda: DEP'li milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması ve yaka paça Meclis'ten götürülmeleri; partilerine karşı açılan kapatma davaları; Batı Çalışma Grubu faaliyetleri; 28 Şubat MGK kararları; Refahyol'un yıkılması; Aczmendiler, Fadime Şahin, Müslüm Gündüz oyunları; gazetecilere ve yargı mensuplarına brifingler; Refah Partisi'ne karşı Anayasa Mahkemesi'nin devreye sokulması; Merve Kavakçı'nın parlamento dışına püskürtülmesi, vatandaşlık hakkını kaybetmesi.
2000'lerde: Fazilet Partisi'nin kapatılması; Tayyip Erdoğan'ın okuduğu bir şiir dolayısıyla 312'den yargılanması, siyasi yasaklı hale getirilmesi; Anayasa Mahkemesi'nin, Rahşan affı dolayısıyla, kimilerinin siyasi yasağını kaldırırken, onlarla aynı durumda olan Erdoğan'ın yasaklılık halinin devam ettiğini açıklaması; Jandarma bünyesinde Cumhuriyet Çalışma Grubu'nun kurulması; Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök hariç, komuta heyetinin Sarıkız, Ayışığı darbe planlarıyla AK Parti'yi devirmeye çalışması; bu çerçevede, işadamları, gazete sahipleri ve gazetecilerle görüşmeler; Kıbrıs'ta Annan Planı aleyhine baskılar; Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanı seçilmemesi için çeşitli ayak oyunları; "Sözde değil özde laik" söylemi; 2007 e-muhtırası; Anayasa Mahkemesi'nin 367 kararı; DYP ve ANAP'lı milletvekillerine parlamentoya katılmamaları için yapılan askeri telkinler; Danıştay saldırısı; "Başörtülü kızlar üniversiteye girmesin" dayatması ve Anayasa Mahkemesi'nin yetkisini aşarak, anayasayı esastan incelemesi, 411 milletvekilinin iradesiyle oluşan anayasa değişikliğini iptâl etmesi; AK Parti aleyhine kapatma davası açılması ve Anayasa Mahkemesi'nin AK Parti'nin laiklik karşıtı odak olduğunu tesbit eden kararı.

***

Dikkat ederseniz, 2008'e kadar geldik. "Askeri vesayet geride kaldı" diyenlere duyurulur. Tabii itiraz sesleri yükselecektir. "Özellikle, kapatma davalarının, dokunulmazlıkların kaldırılması gibi girişimlerin, askeri vesayetle ne ilgisi var?" diye sorulabilir. Söyleyecek tek bir sözüm var: Nasrettin Hoca'nın dediği gibi, "Bu işi bilenler bilmeyenlere anlatsın."
BİZE ULAŞIN